Skuteczność wymienionych zwierząt pozostaje w fazie eksperymentalnej i/lub opiera się na ich epizodycznym wykorzystaniu jako środka prewencyjnego wobec zagrożeń ze strony drapieżników innych niż wilki (kojot, puma, gepard).

  • lama

Lamy (Lama glama) są największymi przedstawicielami grupy wielbłądowatych odnotowanych w domenie czynnej ochrony inwentarza. Stosowane jako zwierzęta juczne, hodowane głównie na wełnę, pochodzą z Ameryki Południowej.
Jako wyjątkowo czujni, spostrzegawczy i niezależni obserwatorzy, wykazują tendencje do przewodzenia, mimo iż żyją stadnie, jeśli zgodnie ze swoją roślinożerną naturą. Komunikują się za pomocą zróżnicowanych dźwięków (buczenie, gulgotanie, cmokanie), a na atak przypuszczony przez polujące psowate (finalnie atakujące zębami) , reagują w zależności od sytuacji - alarmują o obecności drapieżnika w bliskim otoczeniu (wydanie odpowiedniego, umownego dźwięku), zmierzają ku niemu celem odgonienia kopiąc tylnymi nogami (doraźnie depcząc), a nawet przeganiają pozostałe stado w inne miejsce.
Zgodnie z wynikami badań ankietowych przeprowadzonych wśród amerykańskich hodowców owiec, 88% z nich potwierdza skuteczność lam w ramach ochrony stada przed kojotami - obecność tych zwierząt w owczym stadzie uznano za korzystną w kontekście redukcji strat (z uwzględnieniem lam, które same padały ofiarą atakujących psowatych).[1]
Dorosłe lamy bywają agresywne (zwłaszcza niewykastrowane samce). Podatność na adaptację osobników wprowadzonych do owczego stada kończy się w wieku 18 miesięcy. Ich dieta nie odbiega od tradycyjnej dla reszty zwierząt hodowlanych (trawa na pastwisku, siano w zagrodzie).
Średnia długość życia (użytkowość) 10-15 lat.

  • osioł

Osły (Equus asinous) są szczególnie popularne w rejonach pasterskich Afryki (Bliski Wschód) oraz w Ameryce Północnej i Europie (jako zwierzęta mniej lub bardziej egzotyczne). Użytkowo pracują głównie jucznie, pociągowo, rzadziej wierzchowo.
Wykazują silny instynkt stadny - pozostają czujne, alarmując siebie nawzajem o potencjalnym źródle niepokoju (typowe zachowanie roślinożernych). Używają donośnego, charakterystycznie modulowanego ryku - słyszalnego z odległości kilku kilometrów, dzięki czemu przypuszczalne pojawienie się intruza nie stanowi zaskoczenia, o ile wcześniej nie odstraszy polującego drapieżnika. Niechęć w stosunku do przedstawicieli psowatych (finalnie atakujących zębami) czyni te zwierzęta gotowymi do obrony - potrafią uciekać kopiąc tylnymi nogami albo napierać czołowo ze spuszczoną głową.
Z obserwacji wynika, że wprowadzenie wybranego osobnika w stado liczące do 50 owiec, jest rozwiązaniem optymalnym.
Pojedyncze osobniki (dopuszczalny wiek 6-24 miesięcy) łatwo oswajają się ze stadem owiec, do którego dołączają (okres adaptacji średnio 4-6 tygodni). W przypadku pary lub kilku - instynktownie utworzą one niezależnie funkcjonującą grupę. Dieta współdzielona z pozostałym inwentarzem (trawa na pastwisku, siano w zagrodzie) powinna być regularnie uzupełniana miarką owsa i warzywami.
Średnia długość życia (użytkowość) 12-14 lat.

[1] dane statystyczne: “PORADNIK ochrony zwierząt hodowlanych przed wilkami”, Stowarzyszenie dla Natury WILK (2016).