Niebieski rekomendowanym kolorem ochronnym

Wilk szary (Canis lupus) i pies domowy (Canis familiaris) mają wspólnego przodka; pozostają nawzajem spójne w aspekcie ewolucyjnym.

Eksperymentalna dystrybucja ogrodzeń w kolorze niebieskim nie jest niczym nowym. W 2018 roku szwedzkie stowarzyszenie Agridea, znane z organizowania warsztatów edukujących farmerów w zakresie zapobiegania atakom drapieżników na zwierzęta hodowlane, wypromowało Flexinet jako rekomendowany eksperymentalnie w rejonach alpejskich, którego dystrybucję zaoferował niemiecki Fencemaster jako wiodący producent profesjonalnych rozwiązań z zakresu pasywnej ochrony.

standardowe ogrodzenia

uniwersalna siatka ochronna

ogrodzenia wzmocnione elektrycznie

siatka pod ogrodzenie elektryczne, do montażu

fladry

kolorowa taśma pod fladry

Wcześniej podobne rozwiązania zastosowano w Austrii, gdzie tradycyjnie czerwone reflektory ostrzegawcze (na poboczach, odbijające światła pojazdów) zamieniono na niebieskie, aby jeszcze skuteczniej przeciwdziałać wypadkom powodowanym przez spłoszone dzikie zwierzęta wybiegające na szosy oraz ich potrąceniom przez samochody (w tym ze skutkiem śmiertelnym i/lub z poranieniami).

  • wizualny komunikat dla wypasanych zwierząt zamkniętych na ogrodzonym pastwisku

Niebieski nie jest typowym kolorem dzikiej roślinności łąkowej. Niektóre rośliny (ich kwiaty, kwiatostany, jagody) kreują ten kolor poprzez kombinację czerwonego pigmentu z innymi dostępnymi barwami. Wśród rzadkich zwierząt (pewne motyle, ptaki) nadal nie jest to bazowy kolor niebieski, lecz kombinacja pigmentowanych promieni piór albo łusek. Natura dotąd nie wynalazła niebieskiego koloru, choć samo jego znaczenie wydaje się klarowne - jest to ostrzeżenie skierowane do potencjalnych napastników lub intruzów oraz komunikat, że określone terytorium posiada swojego rezydenta.
Kozy domowe i owce, podobnie jak reszta kopytnych (sarny, jelenie) ewoluowały zachowując poziome, prostokątnie wydłużone źrenice oraz zdolność obserwacji gałkami ocznymi poruszającymi się w dwóch przeciwnych kierunkach rejestrując panoramiczny obraz, gotowe wykryć ruch zbliżającego się drapieżnika w najbliższym otoczeniu.
Ogrodzenie w kolorze niebieskim chroni zatem inwentarz na wypasie, a jednocześnie w sposób dla niego widoczny definiuje granice zakazu opuszczania wyznaczonego terenu.

  • wizualne ostrzeżenie dla migrujących/polujących drapieżników

Wilk szary jest gatunkiem polującym w mroku nocy (nocturnal), a konkretnie zmierzchowym (crepuscular) - najaktywniejszym w półmroku, o zmierzchu i świcie. Dedykowane ofiary wilków są zwierzętami roślinożernymi, żyjącymi w stadach, stale czujnymi, aby w razie potrzeby zerwać się do ucieczki albo spróbować kamuflażu (zastyganie w bezruchu). Ścigane są w stanie biec na tyle szybko, aby prześcignąć własny zapach.
Polujące wilki korzystają z tapetum lucidum - błony odblaskowej zbudowanej z wyspecjalizowanych fotoreceptorów, poprawiającej widoczność przy niewystarczającym świetle (np. w mroku).
Ogrodzenie w kolorze niebieskim ma zatem być wskazówką dla drapieżników za dnia idących po śladach albo podążających za zapachem, o nieprzystępności przypuszczalnie łatwej zdobyczy (zwierzęta udomowione); gdy tymczasem łopoczące fladry (z naciskiem na tak samo widoczny kolor) mają funkcjonować jako wsparcie - odstraszać nocnych łowców (w asyscie opcjonalnego monitoringu przez psy stróżujące).

  • wizualna linia graniczna dla psów pasterskich

Pies domowy dziedziczy podstawy nocnego widzenia (tapetum lucidum) po przodku wspólnym z wilkiem - pracujące samodzielnie psy pasterskie stróżujące patrolują ogrodzone obszary od zmierzchu do świtu (czas łowny drapieżników), a za dnia odpoczywają pośród pasącego się inwentarza. Nocne widzenie - obok węchu i słuchu - jest im niezbędne. Natomiast psy pasterskie zaganiające pracują przy pasterzu, za dnia, skupione na pędzeniu stada owiec lub krów, noce zaś przesypiają. Mocno upraszczając, ich szybkie działanie skupia się na outrunach (dalekim obieganiu) i flankowaniu (poruszaniu wahadłowo, ciasno za prowadzonym stadem), a codzienna praca polega na utrzymaniu zaganianych zwierząt w zwartej grupie na czas wypasu, przeprowadzaniu ich z pastwiska na pastwisko oraz na wyprowadzaniu z zagrody/kojca o świcie i odprowadzaniu do zagrody/kojca o zmierzchu.
W kontekście palety barw pies i wilk są daltonistami - nie odróżniają czerwonego i zielonego koloru (uwaga: nie jest to to samo, co monochromatyczne widzenie wyłącznie w czerni-bieli), podobnie jak dzika zwierzyna łowna i zwierzęta hodowlane. Ich spektrum rozróżnialnych barw oscyluje w randze niebieskich i szaro-żółtych odcieni. Kontrastujące ogrodzenie w intensywnie niebieskiem kolorze pozwala zatem zaganiającym psom w porę dostrzegać granice pastwiska, na którym pracują.[1]

Wiedza naukowa sugeruje, że to nie kolor, a kontrast ma znaczenie w przypadku psowatych (popularnie stosowane fladry mają jaskrawy kolor pomarańczowy lub żółto-czerwony). Rażąco niebieskie ogrodzenie na naturalnie zielonym pastwisku będzie ekstremalnie widoczne. Istotne jest tutaj utrzymanie zrozumiałej, stałej w znaczeniu wiadomości, jaką ma ono przekazywać zwierzętom w bezpośrednim otoczeniu.

[1] Pole widzenia jest u psa zdeterminowane pozycją oczu po obu stronach głowy - średnio 240°, w tym 30°-60° stereoskopowo, w zależności od typu użytkowego/rasy. Psy nie odbiegające od wilka typem (w tym owczarki) widzą zarówno peryferyjnie, jak i panoramicznie.

Author image
About AgroWilk
Poland Website
Portal poświęcony edukacji z dziedziny nieinwazyjnych technik zapobiegania atakom drapieżników na zwierzęta gospodarskie i towarzyszące, w kontekście ekologii behawioralnej wilka Europejskiego.
You've successfully subscribed to AgroWilk
Great! Next, complete checkout for full access to AgroWilk
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.