Najlepszą metodą ochrony stada owiec przed drapieżnikami jest wciąż ta jedna wypracowana od tysiąca lat: Pies pilnujący i pasterz w zasięgu. Pies staje na drodze wilkowi i szczeka, ostrzegając pasterza. Jest to tradycyjny sposób wypasania zwierząt, który działa. Pozostawianie gigantycznego stada samemu sobie na czas własnego powrotu do domu na noc - nie działa. Zwierzęta nie powinny pozostawać łatwo dostępne wilkom. Chociaż można też chronić je elektrycznymi ogrodzeniami.

Luigi Boitani, prezes Large Carnivore Initiative for Europe, doradca Komisji Europejskiej do spraw ochrony wilka i koegzystencji z drapieżnikami.

Psy pasterskie służą tzw. aktywnej prewencji.
Sa to typy psów wyspecjalizowane, wytranowane, predysponowane

  • do niezależnego patrolowania pastwiska, interweniując na wypadek obecności drapieżnika w bezpośrednim otoczeniu poprzez odstraszanie (nie mylić z konfrontacją - bezpośrednia walka jest jedną ze strategii przetrwania, nie należy do rozwiązań z zakresu relacji drapieżnik-ofiara).

Specjalizacja rasy zależy od jej kolebki:
Owczarek podhalański, owczarek kaukaski, czuwacz słowacki, owczarek rumuński (Karpatin), owczarek środkowoazjatycki (hodowany po kątem ochrony przed wilkami).

  • do zaganiania stad hodowlanych, mocno skupione na przewodniku (człowieku), współpracujące z pasterzem (w tym niektóre z konnym jeźdźcem)

Specjalizację rasy cechują style pasienia:
– manipulując za pomocą wzroku dystansem ucieczki pasionych zwierzat; -> border collie
– kontrolując poprzez chwyt pyskiem (za pęciny) -> owczarek australijski (tutaj również symulacja rozgrywki frontalnej poprzez kontakt czołowy z porożem), kelpie
Niektóre z owczarków stanowią obecnie typ uniwersalny, gdzie instynkt pasterski (zmodyfikowana sekwencja łowiecka) został - częściowo lub całkowicie - przekierowany na zachowania obronne -> owczarek niemiecki, owczarek belgijski malinois.